các thầy giáo, cô giáo
về dự hội giảng
tại trường thcs hoà mạc
Năm học 2007 - 2008
Nhiệt liệt chào mừng
Tiết học: vật lý 9
Giáo viên: Bùi Mạnh Cường
Trường THCS Chuyên ngoại
Kiểm tra bài cũ
- Chữa bài tập 32.1 và 32.3 SBT (trang 40)
Bài 32.1
a) Dòng điện cảm ứng chỉ xuất hiện trong cuộn dây dẫn kín trong thời gian có sự .............. qua tiết diện S của cuộn dây.
biến đổi số đường sức từ
b) Khi số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín biến đổi thì trong cuộn dây dẫn xuất hiện........
dòng điện cảm ứng.
Bài 32.3
Vì sao khi cho nam châm quay trước một cuộn dây dẫn kín như thí nghiệm ở h32.1 thì trong cuộn dây xuất hiện dòng điện cảm ứng?
Khi cho nam châm quay trước cuộn dây dẫn kín thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn biến thiên. Trong cuộn dây xuất hiện dòng điện cảm ứng.
Hình 32.1
Trả lời
2
1. Thí nghiệm.
a) Dụng cụ.
- 1 thanh nam châm thẳng.
- 1 cuộn dây dẫn.
- 2 bóng đèn LED mắc song song, ngược chiều.
b) Tiến hành.
Bước 1: Đưa nam châm từ ngoài vào trong cuộn dây và chỉ rõ đèn nào sáng.
Bước 2: Kéo nam châm từ trong ra ngoài cuộn dây và chỉ rõ đèn nào sáng.
- Khi đưa nam châm từ ngoài vào trong cuộn dây thì đèn màu đỏ sáng.
c) Nhận xét.
- Khi kéo nam châm từ trong ra ngoài cuộn dây thì đèn màu sáng.
C1
- Chiều của dòng điện trong hai trường hợp trên là ngược nhau.
3
Từ đó cho biết chiều của dòng điện cảm ứng trong 2 trường hợp trên có gì khác nhau?
vàng
Hình 33.1
Đ1
Đ2
4
2 - Kết luận.
Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn tăng thì dòng điện cảm ứng trong cuộn dây có chiều ngược với chiều dòng điện cảm ứng khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện đó giảm.
DC là chữ viết tắt của từ Direct Current có nghĩa là dòng điện không đổi một chiều.
AC là chữ viết tắt của tiếng Anh Allternating Current có nghĩa là dòng điện xoay chiều
8
Em hãy phân tích xem số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây biến đổi như thế nào khi cho nam châm quay như thí nghiệm hình 33.2?
Nhận xét.
Khi cực N của nam châm lại gần cuộn dây thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn tăng.
Khi đưa cực N của nam châm ra xa cuộn dây thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây giảm.
Khi cho cuộn dây quay liên tục thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây luân phiên tăng giảm.
Khi cho nam châm quay quanh trục thẳng đứng trước cuộn dây một cách liên tục thì hai đèn LED luân phiên bật tắt. Chứng tỏ dòng điện xuất hiện trong cuộn dây là dòng điện xoay chiều.
C2
11
* Nhận xét:
Khi cho cuộn dây quay từ vị trí 1 sang vị trí 2 thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn tăng.
Em hãy phân tích xem số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây biến đổi như thế nào khi cho cuộn dây quay như thí nghiệm hình 33.3?
Khi cho cuộn dây quay từ vị trí 2 quay tiếp thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây giảm.
Khi cho cuộn dây quay liên tục thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây luân phiên tăng giảm.
Khi cho cuộn dây quay quanh trục thẳng đứng trong từ trường của nam châm một cách liên tục thì hai đèn vạch ra hai nửa vòng sáng. Chứng tỏ dòng điện xuất hiện trong cuộn dây là dòng điện xoay chiều.
C3
3 - Kết luận.
Trong cuộn dây dẫn kín, dòng điện cảm ứng xoay chiều xuất hiện khi cho nam châm quay trước cuộn dây hay cho cuộn dây quay trong từ trường.
12
* Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây tăng thì dòng điện cảm ứng trong cuộn dây có chiều ngược với chiều dòng điện cảm ứng khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện đó giảm.
* Dòng điện xoay chiều là dòng điện có chiều biến đổi luân phiên
* Trong cuộn dây dẫn kín, dòng điện cảm ứng xoay chiều xuất hiện khi cho nam châm quay trước cuộn dây hay cho cuộn dây quay trong từ trường.
* Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín luân phiên tăng giảm thì trong cuộn dây dẫn kín xuất hiện dòng điện xoay chiều
Kiến thức cần ghi nhớ
Khi khung dây quay nửa vòng tròn thì số đường sức từ qua khung tăng, một trong hai đèn LED sáng. Trên nửa vòng tròn sau, số đường sức từ giảm nên dòng điện đổi chiều, đèn thứ hai sáng.
Trả lời.
C4. Trên hình 33.4 vẽ một cuộn dây dẫn kín có thể quay trong từ trường của một nam châm. Hai đèn LED khác nhau mắc song song ngược chiều vào hai đầu cuộn dây tại cùng một vị trí. Khi cho cuộn dây quay, hai bóng đèn bật sáng, vạch ra hai nửa vòng sáng tối đối diện nhau. Giải thích tại sao mỗi bóng đèn lại chỉ sáng trên nửa vòng tròn.
14
Bài tập 1.
Trong cuộn dây dẫn kín xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn:
A. Luôn luôn tăng.
B. Luôn luôn giảm.
C. Luân phiên tăng, giảm.
D. Luôn luôn không đổi.
Rất tiếc, bạn đã trả lời sai rồi.
Rất tiếc, bạn đã trả lời sai rồi.
Rất tiếc, bạn đã trả lời sai rồi.
Rất tốt, bạn đã trả lời đúng rồi. Gửi tặng bạn một bông hoa.
16
Bài tập 2.
Trong thí nghiệm bố trí như hình 33.1 dòng điện xoay chiều xuất hiện trong cuộn dây dẫn kín khi:
A. Nam châm đứng yên, cuộn dây quay quanh trục PQ.
B. Nam châm và cuộn dây đều quay quanh trục PQ.
C. Nam châm và cuộn dây chuyển động thẳng cùng chiều và cùng vận tốc.
D. Nam châm đứng yên, cuộn dây dẫn quay quanh trục AB.
Rất tiếc, bạn đã trả lời sai rồi.
Rất tiếc, bạn đã trả lời sai rồi.
Rất tiếc, bạn đã trả lời sai rồi.
Rất tốt, bạn đã trả lời đúng. Gửi tặng bạn một bông hoa
10
Bài tập 3.
Hình 33.2
Trả lời.
Không, vì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của khung dây dẫn không biến đổi.
Theo em khi cho khung dân dẫn quay quanh trục PQ nằm ngang thì trong khung trong khung dây dẫn có xuất hiện dòng điện xoay chiều không?
13
Bài tập 4
Trả lời.
Dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín là dòng điện xoay chiều vì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây luân phiên tăng giảm .
Treo một thanh nam châm bằng một sợi dây mềm rồi thả cho nam châm đu đưa quanh vị trí cân bằng OA (hình vẽ bên). Dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín là dòng điện xoay chiều hay dòng điện có chiều không đổi (một chiều)? Tại sao?
17
Hướng dẫn
về
nhà
- Học thuộc phần ghi nhớ.
- Làm bài tập SBT.
- Đọc phần có thể em chưa biết.
- Đọc trước bài 34: "Máy phát điện xoay chiều"
Giờ học của chúng ta đến đây là hết . Xin trân trọng cảm ơn các thầy, cô giáo và các em học sinh.